Het is een geluid dat je door merg en been gaat. Je hond staat plotseling stil, met zijn nek gestrekt en zijn ogen wijd opengesperd. Dan begint het: een gierend, snurkend, bijna astmatisch geluid, alsof hij wanhopig naar adem hapt maar geen lucht krijgt. Je hart slaat op hol. Stikt hij? In paniek overweeg je de dierenarts te bellen. Stop. Haal adem. In mijn 30 jaar met honden, van energieke Boxers tot kwetsbare senioren, heb ik dit tafereel talloze keren gezien. Ik ga je precies vertellen wat dit is, waarom het gebeurt, en hoe je met een simpele handeling van 3 seconden direct verlichting biedt.
Wat is die enge ‘omgekeerde nies’ nu echt?
Wat je ziet, heet officieel een ‘paroxismale ademhaling’, maar iedereen noemt het de ‘omgekeerde nies’ (reverse sneeze). In plaats van lucht krachtig naar buiten te persen, zoals bij een gewone nies, zuigt je hond de lucht juist heel snel en krachtig naar binnen.
Zie het als een soort kramp of spasme in zijn zachte gehemelte en keel. Het is een reflex, meestal veroorzaakt door een kleine irritatie achter in de keel. Het klinkt dramatisch en eng, maar in 99% van de gevallen is het volkomen onschuldig en gaat het vanzelf over. Maar wie wil er nu wachten als je je hond kunt helpen?
Waarom gebeurt dit? De oorzaken op een rij
De triggers voor zo’n omgekeerde niesbui zijn vaak alledaagse dingen. In mijn ervaring komt het vaak voor bij opwinding. Denk aan het moment dat je thuiskomt of als hij een andere hond ziet. Maar er zijn meer oorzaken:
- Opwinding of stress: De meest voorkomende trigger.
- Stof, pollen of sterke geurtjes: Een plotselinge prikkel in de neus.
- Te snel eten of drinken: Hierdoor kan er wat in de ‘verkeerde’ keelgat schieten.
- Trekken aan de riem: Druk op de luchtpijp kan de reflex uitlokken.
Bepaalde rassen, vooral kleinere honden en rassen met een korte snuit (zoals Boxers en Franse Bulldogs), hebben er vaker last van. Recent onderzoek naar ademhalingsreflexen bij honden wees ook uit dat een plotselinge vernauwing van de luchtpijp, vaak door die opwinding, deze spasme kan triggeren. Het is dus een fysieke reactie op een prikkel.
De 3-seconden truc die direct werkt (mijn geheim)
Oké, je hond heeft een aanval. Het eerste wat je doet, is zelf rustig blijven. Jouw paniek maakt hem alleen maar onrustiger. Vergeet ingewikkelde handelingen of paniektelefoontjes. Probeer dit.
Ik noem het de ‘neusgaten-truc’. Het doel is om je hond te dwingen te slikken. Door te slikken, ‘reset’ hij zijn zachte gehemelte en stopt de kramp onmiddellijk.
Ga rustig naast je hond zitten en leg met één vinger zachtjes op één van zijn neusgaten, zodat deze kort wordt afgesloten. Door de verminderde luchttoevoer via de neus, opent hij zijn mond en slikt hij automatisch. Meestal is de aanval binnen 3 seconden voorbij. Zo niet, herhaal het dan even bij het andere neusgat.
Meer snelle tips tegen een omgekeerde niesbui
De neusgaten-truc is mijn favoriet, maar er zijn nog een paar andere methodes die goed werken. Probeer wat voor jouw hond het beste is:
- Zachtjes over de keel wrijven: Masseer met zachte, neerwaartse bewegingen over zijn keel om de slikreflex op te wekken.
- Blaas zachtjes in zijn gezicht: Een kort, zacht pufje lucht in zijn richting kan hem ook laten slikken. Niet te hard, het moet geen schrikeffect geven.
- Bied wat water aan: Soms helpt een slokje water om de irritatie weg te spoelen en de kramp te stoppen.
- Wanneer bel je wél de dierenarts? Wees praktisch, geen paniekzaaier. Als de aanvallen heel vaak voorkomen, langer dan een minuut duren, of als je hond een blauwe tong krijgt of echt benauwd lijkt, is het tijd om professioneel advies in te winnen.
Geen paniek, jij hebt de controle
De eerste keer dat je een omgekeerde nies ziet, schrik je je rot. Dat is logisch. Maar nu weet je wat het is en, belangrijker nog, hoe je moet handelen. Geen dure sprays van de speciaalzaak, geen onnodige, dure bezoekjes aan de dierenarts midden in de nacht. Gewoon een kalme baas en een simpele, effectieve truc.
De volgende keer dat je hond zo’n aanval heeft, ben jij de rots in de branding die precies weet wat te doen. En die rust en zekerheid is voor je hond (en je portemonnee) goud waard.