Het is acht uur ’s avonds. Je zit eindelijk op de bank, maar je hond denkt daar anders over. Hij racet door de kamer, bijt in je broekspijpen, springt tegen de meubels en luistert voor geen meter meer. De ‘zoomies’ zijn veranderd in puur terror-gedrag.
Je eerste gedachte? “Hij heeft blijkbaar nog energie over, ik moet vaker met hem wandelen.” Ik maakte die fout vroeger ook. Maar na dertig jaar hondenopvoeding weet ik: je hond is niet te fit, hij is oververmoeid. De oplossing is niet meer actie, maar juist radicale rust. En ja, dat betekent soms verplicht de bench in.
De ‘Uit-knop’ is kapot
Veel honden, zeker jonge honden of werkrassen, hebben geen ingebouwde ‘uit-knop’. Waar een kat zichzelf oprolt als hij moe is, gaat een overprikkelde hond juist ‘aan’ staan.
Vergelijk het met een peuter die zijn middagslaapje heeft overgeslagen. Die zegt niet: “Goh mam, ik ben moe, ik ga naar bed.” Nee, die wordt jengelig, druk en onhandelbaar. Bij honden werkt dit precies hetzelfde. Als ze over hun slaap heen zijn, neemt de adrenaline het over. Het resultaat? Een hond die niet meer kan stoppen, hoe graag hij ook wil.
Waarom meer wandelen het probleem verergert
In mijn drie decennia met honden – van energieke Boxers tot eigenwijze terriërs – heb ik talloze eigenaren wanhopig zien worden. Ze gaan uren wandelen en ballen gooien om de hond maar ‘moe te krijgen’.
Ironisch genoeg creëer je hiermee een topsporter met een slaaptekort. Recent gedragsonderzoek bevestigt wat ik in de praktijk al jaren zie: tijdens rust verwerkt een hond prikkels en zakt het stresshormoon cortisol. Blijft een hond maar doorgaan, dan stapelt dat stresshormoon zich op. Het lichaam blijft in een staat van paraatheid, waardoor de hond reactief en hyperactief wordt. Rust is dus geen luxe, het is een fysiologische noodzaak.
De Bench: Geen gevangenis, maar een rustbunker
Hier haken veel mensen af. “Ah, maar de bench is zo zielig, ik sluit hem niet op!”
Is het zielig om een oververmoeid kind in zijn bedje te leggen, gordijnen dicht te doen en een verhaaltje voor te lezen? Nee, dat is zorgzaamheid. Een bench (mits goed aangeleerd) is voor een hond zijn veilige holletje. Een prikkelarme omgeving waar hij de controle kan loslaten en eindelijk die diepe slaap kan pakken die hij in de drukke woonkamer niet vindt.
De 1-op-2 Methode (Direct toepasbaar)
Heb jij een stuiterbal in huis die ’s avonds verandert in een piranha? Probeer de 1-op-2 methode eens. Dit is mijn heilige graal voor rust in huis:
- Het schema: Voor elk uur dat je hond wakker/actief is, moet hij (minimaal) twee uur slapen. Ja, echt. Een volwassen hond slaapt gemiddeld 12-14 uur, een pup zelfs 18-20 uur!
- Maak het saai: Zet de bench op een rustige plek, niet midden in de looproute. Leg er een deken overheen zodat het een donker holletje wordt. Visuele prikkels zijn funest voor rust.
- De overgang: Gooi de hond er niet zomaar in. Geef hem iets lekkers om op te kauwen (bijvoorbeeld een gevulde Kong of een goedkoop runderhuidbotje van de Action). Kauwen werkt kalmerend en verlaagt de hartslag.
- Negeer protest: Zeker in het begin zal hij even piepen. “Ik wil eruit! Ik wil feesten!” Als je zeker weet dat hij is uitgelaten en geen dorst heeft: negeer het. Na 5 tot 10 minuten wint de vermoeidheid het bijna altijd.
Conclusie
Het voelt misschien tegennatuurlijk om je ‘beste vriend’ op te sluiten als hij wil spelen. Maar onthoud: een overprikkelde hond is geen gelukkige hond.
Sinds ik strikt ben op de rusttijden, heb ik leukere, stabielere honden. Ze luisteren beter, zijn liever in de omgang en – heel belangrijk – ze liggen ’s avonds heerlijk te snurken in plaats van in mijn enkels te hangen. Doe jezelf en je hond een plezier: verplicht dat middagdutje. Het is de goedkoopste gedragstherapie die er bestaat.